Pierwsza sesja RPG w życiu — gotowy scenariusz na trzy godziny dla czterech osób

Za pierwszym razem prowadziłem dla czterech osób, z których żadna nie widziała wcześniej kostki dwudziestościennej. Trwało to sześć godzin, wszyscy byli wykończeni, a jedna osoba przez pierwsze dwie godziny nie powiedziała ani słowa, bo czekała, aż ktoś jej pozwoli.

Poniżej jest wersja, którą doszlifowałem przez dziewięć podejść. Trwa trzy godziny, mieści się na czterech kartkach i nie wymaga od nikogo znajomości zasad — także od ciebie.

Czego potrzebujesz

Garść zwykłych kostek sześciennych, po dwie na osobę. Nic więcej. Nie potrzebujesz podręcznika, nie potrzebujesz systemu, nie potrzebujesz kupować niczego.

Mechanika, której użyjemy, mieści się w jednym akapicie i jest celowo prymitywna. Nie jest lepsza od tych z prawdziwych systemów. Jest po prostu na tyle mała, że nikt przy stole nie musi jej czytać.

Pilnuj jednej rzeczy: wynik 7–9 to nie jest porażka. Początkujący MG mają odruch, żeby traktować go jak porażkę połowiczną. Nie. Postać osiąga swój cel, tylko coś przy tym traci: czas, sprzęt, cichość, czyjąś sympatię. To jest najciekawszy wynik na tej kostce i będzie wypadał najczęściej.

Postacie

Rozdaj gotowe. Tworzenie postaci na pierwszej sesji zjada godzinę i przeraża ludzi, którzy nie wiedzą jeszcze, o czym decydują.

Każda kartka ma trzy rzeczy: w czym jesteś dobry, czego się boisz i kogo znasz we wsi. Ostatnia rubryka jest najważniejsza, bo od razu wpina postać w świat.

Jeśli graczy jest trzech, odpuść Sędziwoja i rozdziel jego wiedzę między pozostałych. Jeśli pięciu, dorzuć piątą postać: Zbrocha, starego myśliwego, dobrego w tropieniu, bojącego się własnego syna, znającego las lepiej niż wieś.

Sytuacja

Wieś Kruczy Bród, sto dwadzieścia dusz, dwa dni drogi od najbliższego miasteczka. Wczoraj rano zniknęła dziewczynka, ośmioletnia Jagna. Wieś przeszukała las do zmroku i nie znalazła nic.

To wszystko, co gracze wiedzą na starcie.

Prawda, której nie wiedzą i której nie musisz im podawać w żadnej konkretnej kolejności:

Nie ma potwora celowo. Pierwsza sesja, w której złem okazuje się człowiek z konkretnym, zrozumiałym motywem, robi na ludziach większe wrażenie niż wilkołak, a przy okazji uczy stół, że w tej grze rozmawia się z postaciami, a nie tylko je pokonuje.

Przebieg — trzy godziny

Trzymam się tego rozkładu i on działa. Zegarek stoi obok mnie na stole i nie wstydzę się na niego patrzeć.

0:15 — scena otwarcia

Zaczynasz od obrazu, nie od zadania. „Jest piąta rano, mgła stoi nad polem tak gęsta, że nie widać płotu. Przed chatą Jagny klęczy jej matka. Nie płacze już. Po prostu klęczy".

Potem — i to jest najważniejsze zdanie w całej tej przygodzie — zadajesz każdemu graczowi po kolei jedno pytanie, na które tylko on zna odpowiedź:

• Wojna: „Twój ojciec kuł wczoraj do nocy. Co takiego robił, że nie poszedł szukać razem z resztą?"
• Chwalisz: „Byłeś wczoraj w karczmie do rana. Kogo tam nie było, choć zwykle jest?"
• Milena: „Widziałaś wczoraj w nocy coś, o czym nie powiedziałaś. Co to było?"
• Sędziwój: „Matka Jagny przyszła do ciebie wczoraj po zmroku. O co cię prosiła?"

Odpowiedzi graczy stają się faktami. Jeśli Milena powie, że widziała człowieka prowadzącego krowę — świetnie, dostałeś rozwiązanie sprawy za darmo i musisz tylko utrudnić dowiedzenie tego. Jeśli powie, że widziała światło w młynie — jeszcze lepiej. Cokolwiek powie, przyjmij to i wpleć.

Ta jedna runda pytań robi więcej dla wciągnięcia stołu niż godzina twoich opisów. Sprawdziłem to na dziewięciu grupach.

0:30 — wieś

Tu nie prowadzisz. Tu odpowiadasz. Gracze będą chodzić i pytać, a ty masz przygotowane cztery osoby i po jednym konkretnym fakcie na każdą.

To jest cały twój przygotowany materiał na trzy kwadranse gry. Naprawdę wystarczy. Gracze będą krzyżować te fakty i sami zbudują z nich podejrzenie.

Jeśli utknie: niech ktoś przyjdzie do nich. Baraniak wpada do karczmy i wrzeszczy o swojej krowie. To jest tak zwany haczyk awaryjny i zawsze warto mieć jeden w kieszeni.

1:30 — las i grobla

Do młyna prowadzi grobla przez rozlewisko. Grobla jest zarośnięta, śliska i miejscami zapadnięta.

Tu ma paść pierwszy rzut, który naprawdę czymś grozi. I tu masz drugą rzecz, na którą czekałeś: Wojna boi się wody. Nie karz jej za to. Daj jej scenę, w której ten lęk ma znaczenie i w której może go pokonać albo poprosić o pomoc.

Jeśli ktoś wyrzuci 7–9 na przejściu przez groblę, nie wpychaj postaci do wody. Zamiast tego: przechodzi, ale gubi coś w błocie. Albo przechodzi, ale robi tyle hałasu, że ktoś w młynie już wie, że idą.

Trzeci wynik, 6 i mniej, oznacza, że wpada. I wtedy scena robi się o ratowaniu, nie o topieniu — nikt nie umiera na pierwszej sesji, chyba że gracze bardzo się o to postarają.

2:15 — młyn

Jagna jest w młynie, na piętrze, wygłodzona i przerażona. Powie prawdę, jeśli ktoś ją uspokoi. Nie powie, jeśli ktoś na nią nakrzyczy albo od razu zacznie ciągnąć do wsi.

I w tym momencie — kiedy Jagna zaczyna mówić — na dole trzeszczą deski. Bogusz wszedł do młyna. Sam. Z widłami.

Tu jest cała sesja. Nie w potworze, nie w rzucie, tylko w tej scenie.

Bogusz nie chce nikogo zabić. Bogusz jest przerażonym pięćdziesięciolatkiem, który ukradł krowę, żeby spłacić dług, którego nie chciał wyjawić żonie, i który przez ostatnią dobę zdążył sobie wyobrazić, jak wygląda jego życie po tym, jak ośmiolatka wszystko opowie. Będzie prosił, groził, płakał, oferował pieniądze. Wszystko naraz, bo nie ma planu.

Jeśli gracze go zaatakują — przegra i to nie będzie satysfakcjonujące. Jeśli zaczną z nim rozmawiać — zrobi się scena, o której będą pamiętać rok później.

2:50 — zamknięcie

Nie podsuwaj morału. Zapytaj każdego gracza po kolei: „Co twoja postać robi jutro rano?".

To pytanie zamyka sesję lepiej niż jakiekolwiek epilogi z twojej strony i przy okazji mówi ci, czy chcieliby grać dalej. Jeśli ktoś odpowie „idę do miasteczka poszukać tego przekupnia", masz gotową drugą sesję i masz ją od gracza, nie od siebie.

Zanim usiądziesz — dwie sprawy porządkowe

Powiedz na głos, o czym ta gra nie będzie. Trzydzieści sekund, przed rozdaniem kartek: „Będzie o zaginionym dziecku. Nie będzie sceny, w której dziecku dzieje się krzywda, i nie będzie przemocy wobec dzieci. Jeśli komukolwiek zrobi się nieprzyjemnie, mówi stop i przechodzimy dalej, bez tłumaczenia się". To zajmuje pół minuty i zdejmuje ze stołu problem, którego przy pierwszej sesji nikt nie umie nazwać. Szerzej o tym piszę przy okazji rozmowy o graczach.

Zapytaj o imiona. Brzmi banalnie. Ale przy stole, gdzie ludzie się nie znają, dobrze jest zacząć od rundki, w której każdy mówi swoje imię i imię swojej postaci. Inaczej przez pierwszą godzinę wszyscy mówią „ten kowal" i „ta od lasu".

Najczęstsze potknięcia przy pierwszym prowadzeniu

Za dużo opisu na wejściu. Trzy zdania. Naprawdę trzy. Gracze i tak zapamiętają tylko obraz, a nie listę szczegółów.

Rzucanie na wszystko. Jeśli nic nie jest zagrożone, nie ma rzutu. Chodzenie po wsi i rozmawianie z ludźmi to nie jest rzut.

Milczący gracz. Zawsze będzie ktoś taki. Nie pytaj „a ty co robisz?" na pełnym stole, bo to jest presja, a nie zaproszenie. Zamiast tego zadaj mu pytanie, na które tylko on zna odpowiedź, tak jak w scenie otwarcia. Albo daj NPC-owi powód, żeby zwrócił się bezpośrednio do jego postaci.

Trzymanie się scenariusza. Jeśli drużyna pójdzie do młyna w pierwszej godzinie — świetnie, niech idą. Bogusz też tam wtedy przyjdzie, po prostu wcześniej. Więcej o tym, jak nie kłamać przy przenoszeniu scen, pisałem osobno.

Sesja na sześć godzin. Trzy. Ustaw budzik. Ludzie, którzy wyjdą z pierwszej sesji lekko niedosyceni, wrócą. Ci, którzy wyjdą wyczerpani, nie zawsze.

Źródła

1. Stavropoulos, J., X-Card: Safety Tool for Roleplaying Games — tinyurl.com/x-card-rpg. Oryginalny, wciąż aktualizowany dokument autora narzędzia; opis, jak wprowadzić je przy stole i czego przy tym nie robić.
2. Baker, V., Baker, M., Apocalypse World, wyd. 2, Lumpley Games, 2016. Źródło konstrukcji „2k6: 10+ / 7–9 / 6−", z której korzysta mechanika w tym tekście; tam też rozdział o tym, dlaczego wynik częściowy nie jest porażką.
3. Alexander, J., The Three Clue Rule — thealexandrian.net/wordpress/1118/roleplaying-games/three-clue-rule. Zasada, dla której każdy wniosek w tej przygodzie da się wyciągnąć z więcej niż jednego źródła.